Nieuws

Betonketen kan tot 30 procent besparen op CO2-uitstoot in 2020

11 november 2013

Verduurzamen van de betonketen kan ervoor zorgen dat de Nederlandse CO2-uitstoot in 2020 met circa 1,3 miljoen ton vermindert. Dat is 0,5 procent van de huidige nationale uitstoot in 2010. Voor de betonketen zelf is een besparing van 30 procent CO2-uitstoot in 2020 haalbaar, mits een aantal belemmeringen worden weggenomen.

Dit concludeert milieuadviesbureau CE Delft (www.ce.nl) in het rapport ‘Prioritering handelingsperspectieven verduurzaming betonketen’. Het bureau onderzocht diverse verduurzamingsopties voor de betonketen, in opdracht van Rijkswaterstaat en het MVO Netwerk Beton, waar Strukton Civiel deel van uitmaakt. Het rapport wordt op 12 november gepresenteerd tijdens de Innovatie-estafette 2013 in de Amsterdam RAI.

Wereldwijd gezien zorgt de productie van cement – het belangrijkste bestanddeel van beton – voor circa 5 procent van de CO2-uitstoot. In Nederland lag de uitstoot van de hele betonketen in 2010 op circa 1,6 procent. In het MVO Netwerk Beton werken dertig bedrijven, brancheorganisaties en andere betrokkenen uit de betonketen samen, om de impact op het milieu verder te verminderen. Strukton Civiel maakt onderdeel uit van dit netwerk. Ook ontwerpers en opdrachtgevers doen mee, waaronder Rijkswaterstaat als de grootste opdrachtgever in de bouw.

CO2-reductie in de betonketen

Uit een inventarisatiestudie van CE Delft (mei 2013) kwam al naar voren dat CO2-emissie het meest in het oog springende milieuprobleem is voor de betonketen. Uit deze levenscyclusanalyse (LCA) werd ook zichtbaar in welke schakels in de betonketen CO2-emissies optreden: vooral bij de productie van cement en in mindere mate bij de productie van betonstaal en bij het transport. Verreweg de meeste CO2 komt echter vrij tijdens de gebruiksfase van betonconstructies en daarom bekijkt de betonsector ook welke bijdrage zij kan leveren aan energieneutraal bouwen.

16 Opties vergeleken

In de vervolgstudie ‘Prioritering handelingsperspectieven verduurzaming betonketen’ (november 2013) heeft het milieuadviesbureau 16 opties voor verduurzaming van de betonketen op de middellange termijn vergeleken en doorgerekend. Berekend zijn het CO2-emissiereductiepotentieel en de CO2-reductiekosten. De maatregelen zijn onder te verdelen naar: (1) veranderingen in de betonsamenstelling, (2) hergebruik en recycling, (3) andere wapeningsmethoden, (4) aanpassingen in het bouwproces, (5) verlengen van de levensduur van beton en (6) het energiegebruik in de gebruiksfase.
De onderzoekers hebben in deze studie gekeken naar het technisch potentieel om CO2-reductie te realiseren, gebaseerd op emissiereducties die zijn aangetoond op laboratoriumschaal of in pilots en de veronderstelling dat er geen (markt)belemmeringen zijn om de betreffende optie door te voeren. Daarnaast zijn de (meer)kosten van elke optie berekend, uitgedrukt in euro’s per ton CO2-reductie. De scenario’s met de meeste CO2-opbrengst hebben een hogere prioriteit gekregen.

Grafiek

De prioritering is samengevat in een grafiek, waaruit af te lezen is wat de meest kosteneffectieve maatregelen zijn om in de betonketen CO2 te besparen. De opties links bovenin de grafiek leveren in verhouding tot de investeringen het meeste op. Hoe meer naar rechts, hoe duurder de opties.

Grafiek reductiekosten

Innovatieagenda MVO Netwerk Beton

Het MVO Netwerk Beton werkt zeven van deze opties uit, zodat in 2014 concrete afspraken gemaakt kunnen worden over de uitvoering ervan. Per optie worden de kansen en de belemmeringen systematisch in kaart gebracht.

Voorbeelden van opties:
Een veelbelovende innovatie is het gebruik van geopolymeren als nieuw bindmiddel voor beton: cementsoorten gebaseerd op calcium aluminaten en silicaten, met een beduidend lagere CO2-emissie dan het traditionele Portlandcement.

Bestaande technologie die bijdraagt aan verduurzaming is ‘slow concrete’: als beton meer tijd krijgt om uit te harden, is er aanmerkelijk minder cement nodig. Dit zorgt echter voor hogere kosten van het bouwproces. De uitdaging is om langer uitharden in te passen in de planning en daarnaast gebruik te maken van nieuwe  cementsoorten of additieven die sneller uitharden en toch een lage CO2-emissie hebben.